Orkide

Orkide

Orkide tür olarak Salepgiller familyasındandır (Orchidaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Anadolu’da tabiî olarak yetişmekle birlikte kültür şekilleri sera ve salonlarda yetiştirilir. Çeşitli türleri yavru vatan Kıbrıs’ın “Beş Parmak Dağları”nda da yetişmektedir.
Sera ve salonlarda yetiştirilen süs bitkisi. Tropik, subtropik, ılıman ve hatta serin iklim kuşaklarında tabiî hâlde yetişir. 20.000’den fazla tür ve varyeteye sâhiptir. Bunlar içinde 15-20 tânesi süs bitkileri olarak yetiştirilmektedir. Bilhassa Ceologyne cristata, Odontoglossum grande, Paphiopedilum insigne ve Lycaste skinneri çok kolay yetişen ve ısı istekleri fazla olmayan türlerdir.
Orkideler, sera ve salon süs bitkileri içinde çok nârin, gâyet güzel, câzip, dekoratif ve uzun müddet dayanan çiçekleriyle kıymetli bitkilerin başında yer alır. Aynı zamanda bilhassa tropik orkideler kesme çiçek olarak da özel bir renk ve fon güzelliğine sâhiptir. Tropikal orkideler genellikle epifit olarak ağaçların üzerinde yaşarlar.
Yetiştirilmesi: Genel olarak sera veya çiçek pencerelerinde, gâyet aydınlık yerlerde bulundurulmalı, sâdece sabah ve akşam güneşine mâruz bırakılmalıdır. Orkidelerin büyük bir kısmında kök ve sürgün verme, ilkbahar ve yaz aylarına rastlar. Bu devrede bitkilerin nisbî rutubetçe yüksek yerlerde bulundurulmaları gerekir. Seralarda bunu temin maksadı ile bitkilere sık sık, çok ince zerreler hâlinde, kireçsiz su püskürtülmesi uygundur. Kireç ve klor ihtivâ eden su, orkidelerde gelişmeye derhal olumsuz etki yapar.
Orkide yetiştirilecek seraların aydınlık olması, iyi ısıtılabilmeleri ve sıcaklığın oldukça sâbit tutulabilmesi gerekir. Üretilmeleri, ilkbaharda saksı değiştirme esnâsında, ayırma sûretiyle yapılır. Ayrılan bitkiler, önce 6-8 santimetrelik küçük saksılara alınır ve iyice köklenmeyi müteakip 10 santimetrelik saksılara şaşırtılırlar. Saksı değiştirme işi, iki yılda bir olmak üzere mart ve nisan ayında yapılır. İlkbaharda çiçek açan türlerde ise saksı, çiçeklenme periyodundan sonra değiştirilir. Saksı değiştirme esnâsında, harç materyalinin, dış kısımları ve bitkinin ölü kök kısımları ayıklanıp uzaklaştırılır. Orkide yetiştiriciliğinde kullanılacak toprağın iri tâneli, gevşek geçirgen bir yapıya sâhip olması gerekmektedir.
Orkideler arasında ilginç tozlaşma örneklerine rastlanır. Bir kısım orkide türü, diğer çiçekler gibi renk ve balözleriyle böcekleri cezbederek tozlaşmayı kolaylaştırırlar. Balözü için çiçeğe konan böceklerin ayaklarına bulaşan çiçek tozları, böcekler aracığılı ile diğer orkidelere taşınır.
Renkleri, şekilleri ve kokularıyla böcekleri taklit eden ilginç orkide türleri de vardır. Dış görünüşü dişi yaban arasına benzeyen bâzı türler etrâfa yaydıkları dişi arı kokusuyla erkek arıları cezbederler. Erkek arılar bu orkideleri dişi arı zannederek çiftleşmek için üzerlerine konarlar. Bu sırada patlayan polen torbalarından arının baçağına çiçek tozları bulaşır. Böcek diğer orkideye konduğu zaman bu polenler böcek tarafından çiçeğe aktarılır.
Özellikle “Ophrys” orkide cinsinin türleri, renkleri, şekilleri ve kokularıyla çevre böceklerini taklit ederler. Büyük Bahama Adalarındaki “Oncidium” cinsi orkide türleri de bölgesel böceklere benzeyerek tozlaşmayı sağlarlar. Taklit yetenekleri dolayısıyla pekçok orkide; arı orkidesi, sondajcı böcek orkidesi, örümcek orkidesi gibi isimlerle anılır. 
Tabiattaki her olay gibi, orkide türlerindeki tozlaşma da tabiatta akıllara durgunluk veren bir düzenin açık bir mesajıdır. Bu düzen, bir tesâdüf olamayacağı gibi; her varlığı yoktan var eden yüce Yaratıcı’nın, her şeyi bir gâyeye göre ve belli sebepler altında yarattığını göstermektedir.

Kaynak:dersimiz.com


2.Kısım

Orkide’nin bakımı,

Orkide Bitkisi Yetiştirilmesi, Sulanması, Toprak – Saksı Değişimi, Çoğaltılması, Budanması Hakkında Bilgiler

Orkide(Phalaenopsis):

Ülkemizde ve dünyamızda en değerli çiçeklerden sayılan çok güzel çiçektir. Orkideler diğer çiçekli bitkilere göre çok özel bitkilerdir. Orkide satın al sayfamızdan hemen sipariş verebilirsiniz.

Orkide bitkisinin yetiştirilmesi, bakımı ve sulanması: 

*Yılın belirli gününde sararmış veya çürümüş yaprakları makas yardımıyla budanmalıdır.

*Doğrudan güneş ışığı istemeyen bu bitki diğer ışıklardan da yararlanabilir.

*Kış ya da yaz ayı fark etmeksizin oda sıcaklığına sahip bir yerde bakılmalıdır.

*Hava akımlarından kolay etkilenen orkide bitkisini bu etkiden korumak için önlemler alınmalıdır.

*Her bitki gibi zamanla topraktaki vitamin ve mineralleri tüketen bitkiye yılda en az bir ya da iki kere vitamin ve mineral desteği sağlanmalıdır.

*Saksı değişimi genellikle sıcak ayların başlangıcı olan mayısta yapılmalıdır.

*Orkide bulunduğu yerde başka cisimlere temasta bulunmamalıdır. Bulunursa orkidede lekelenmeler olabilir.

*Orkide bitkisini yetiştirmede en önemli kural kış aylarında oda sıcaklığının 15 °C nin altında olmaması gerektiğidir.

*Orkidelerin sevmediği basık mekanlarda bitkinin bulunmamasına dikkat edilmelidir.

Sulamada dikkat edilmesi gereken hususlar; 

-Bitkiye kış aylarında musluktan aldığımız soğuk çeşme suyunu vermemeliyiz. Verdiğimiz su oda sıcaklığında olmalıdır.

-Kış aylarında bitki aşırı soğuktan korunarak çok az sulanmalıdır.

-Yaz aylarında ise bitkinin suya olan ihtiyacı artacağından bitkiye verilen suyun arttırılması gerekmektedir.

-Su toprağın her kısmına ulaştırılmalıdır.

-Bitkiyi sularken kullanılan kap her sulamada aynı ölçüde, sulamalar aynı günde ve aynı miktarlarda sularla yapılmalıdır

-Orkidede çok büyük bir değişim görülmediği sürece sulamada kullanılan kap, ölçü ve su miktarı değiştirilmemelidir.

Orkide Bitkisinin Çoğaltılması:

* Orkidenin çoğaltılması bitkinin köklerinden ayırma yöntemiyle olabilir.

*Bitkinin kökünden çıkarak üst kısımlara uzanan ince kısımlar bitkiye benzeyen yeni bitkiler oluşturur.

*Bu yeni bitkileri alıp başka saksılara dikerek yeni orkideler oluşturabiliriz.

*Bu yöntem hem kolay hem de zahmetsizdir.

Kaynak:bitkibakimi.com

3.Kısım
Orkide dünya genelinde en fazla yayılıma ve en geniş familyaya sahip çiçek türlerinden biridir. Çok fazla çeşitliliğe sahip olan bu bitkinin bakımı oldukça özen gerektirmektedir. Çiçek yetiştiriciliğine meraklı okurlarımız için hazırladığımız bu yazıda orkidenin genel özelliklerinden ve bakımından detaylıca bahsedilmiştir.
Orkide çiçek dünyasında en narin, dikkat çekici ve özel olanlar arasında ilk sıralarda gelir. Yetiştiriciliği oldukça özen ve dikkat isteyen bu muazzam çiçek, genelde özel günlerde hediye olarak yollanır. Ekonomik değeri ise diğer çiçeklere kıyasla bir miktar fazladır. Piyasada genellikle mor ve beyaz renklerini gördüğümüz orkideler aslında çok farklı çeşitliliğe sahiptir. Her biri farklı özelliklere ve renklere sahip olan bu gösterişli bitkinin genel özelliklerini ve nasıl yetiştirildiğini bu yazımızda anlatmaya çalıştık.Orkide, yapılan araştırmalara göre dünyada en sevilen çiçekler arasında birinci, en çok satılanlar arasında ise ikinci sırada yer almaktadır. Çok yıllık bitkiler olarak bilinir. Her yıl düzenli olarak çiçek açan bu bitki bazı durumlarda ise yılda iki üç kez çiçek açabilir. Orkideler bu özellikleri nedeniyle ilk keşfedildikleri andan itibaren sürekli ilgi odağıdır. Çiçek olmasının yanı sıra, Maraş dondurması ve salebin de tadının kaynağıdır.Antoryum Çiçeği Nedir? Çeşitleri ve Özellikleri Nelerdir?Maraş dondurması, o bölgede yetişen salep orkidesinin köklerinden edilen bir tozla yapılır. Çok fazla çeşidi olan orkideler, dünyanın en geniş bitki ailesindendir. Bu kadar çok çeşit olduğu için de çeşitli iklim bölgelerinde yaşama imkanı da vardır. Kimi, tropik ormanlarda ağaçların üstünde kimi, dağlarda toprak içinde yetişmektedir. Hakkında şiirler, kitaplar yazılan, filmlere konu olan bir çiçektir.
Orkide Nedir?
Orkide, Salepgiller familyasına ait çiçekli bir bitkidir. Karacıl bir çiçek türü olup, küçük yaprakları ve uzun bir gövdesi vardır. Farklı renklerde orkideler bulunuyor olsa da beyaz ve mor renk ile bağdaşmış bir çiçek türüdür. Narin, kırılgan yapısına göre oldukça dayanıklı ve kalıcı bir bitkidir. Çiçekçilikte, asaletin ve özenin temsili olarak adlandırılır.Orkide tropik yağmur ormanlarında kayalık ve ağaç kovuklarında yetişmektedir. Topraktan daha çok yosunu, ağaç eğreltilerini ve kabuk çürüntülerini sevmektedir. Eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki farklı tür üreme şekline sahip orkideler vardır. Dünyanın birçok ülkesinde en fazla kullanılan süs bitkisidir.
Orkidenin Özellikleri Nelerdir?
Dünya üzerinde en çok tercih edilen çiçekler arasında yer alan orkide, çok yıllık bir bitkidir. Bu nedenle her sene düzenli bir şekilde çiçek açmaktadır. Çiçekçilerde yüksek ücretle satılan bu bitki, halk arasında genellikle lüks grup olarak nitelendirilir. Ancak sevdiklerimizin özel günlerinde, açılışlarda ve birine sevgimizi göstermek istediğimizde en çok tercih edilen çiçeklerin başında yine orkideler gelmektedir. Orkidenin genel özellikleri şu şekildedir;

  • Yumrulu, çok yıllık bitkilerdir.
  • Çok küçük olan tohumları sadece belli mantarlar tarafından aşılanınca çimlenir.
  • Tek salkım, başak veya birleşik salkım şeklindedir.
  • Yaprakları basit görünümlü, pul şeklinde, iki sıralı, çok nadir olarak karşılıklı veya çevrel biçimindedir.
  • Uzun yıllar kalıcı, dayanıklı bir bitkidir.
  • Serada, saksıda ya da salonlarda yetiştirilebilir.
  • Dünyanın her yerinde yetişebilen bitki en çok tropikal iklimleri sevmektedir.
  • Türkiye’de yetişen 24 çeşit orkide olduğu bilinmektedir.
  • Oldukça dayanıklı çiçeklerdir.
  • Ülkemizde en çok satılan çiçekler arasında ilk üç sırada gelmektedir.
  • Çok yıllık oldukları için her yıl çiçek açarlar ve evlerde olan orkideler düzgün şekilde muhafaza edilirse uzun yıllar canlı kalabilirler.
  • Bazı orkide türlerinin köklerinden elde edilen bir madde gıda sanayinde kullanılmaktadır.
  • Geçirgen yani iri taneli toprakları sever. Toprağın pH aralığı 4,5 – 5,5 arasında olmalıdır.
  • Bakımı oldukça özen gerektiren orkideler klorlu suyu sevmez. Orkide çiçeğine verilecek suyun daha önceden bir şişeye koyarak dinlendirilmesi önerilmektedir.
  • Suyun sıcaklığı ortam sıcaklığına yakın olmalıdır. Oksijen açısından zengin suyu severler.
  • Orkideler çok fazla su sevmezler fakat gün içerisinde bir – iki defa azar azar sulanmalıdır.
  • Serin ve aydınlık yerleri severler.
  • Çiçek dünyasında en büyük ikinci aileye sahiptirler.
  • Yeryüzünde 20 binden fazla orkide türü olduğu bilinmektedir.

Orkidenin Çeşitleri Nelerdir?

Orkidelerin 20 binden fazla çeşidi bulunmaktadır. Bazı kaynaklarda bu sayı 50 bin olarak ifade edilmektedir. En çok yetiştirilen türleri; cymbidium (simbidyum), paphiopedilum, phalaenopsis, miltonia, dendrobium, cattleya, odontoglossum ve vandadır. Bu türler içinde en çok ilgiyi phalaenopsis görmektedir.

  • Phalaenopsis: En çok bildiğimiz ve çiçekçilerde olan orkide türüdür. Mor, pembe ve beyaz en bilinen renkleridir. Anavatanı Asya topraklarıdır. Yılda iki kez çiçek açan bu bitki en çok bilinen tür olmasının yanında, bakımı en kolay orkide olması açısından da çok tercih edilmektedir.
  • Simbidyum: Genellikle ev ve iş yerlerinde tercih edilen orkide türüdür. Oldukça uzun ömürlü ve dayanıklıdır. Gün ışığını çok fazla sevmemektedir. Gövdesi güneş gören tarafa doğru eğilim gösterir, bu nedenle sürekli çevrilerek gün ışığının her tarafa eşit bir şekilde gelmesi sağlanmalıdır.
  • Paphiopedilum: Bu cins kendi içerisinde 60 – 80 tür içermektedir. Güneşte çok fazla kalırsa yapraklarında yanıklar oluştur. Gölgeyi seven bu orkide türü, terlik orkide ismiyle de bilinmektedir.
  • Miltonia: Yaprakları diğer türlere göre daha uzundur. Bakımı ve yetiştirilmesi de yine diğerlerine göre kolaydır. Yaz-kış normal oda sıcaklığını severler. Hava akımından çok çabuk etkilendiği için bu konuya dikkat edilmesi gerekmektedir. Saksı değişimin yaz aylarında yapılması önerilmektedir.
  • Dendrobium: Doğrudan güneş ışığı sevmeyen bitkinin saksı değişimi sıcak aylarda yapılmalıdır. Zamanla topraktaki vitamin ve mineralleri tüketeceği için yılda bir veya iki defa mineralce zengin toprak desteği yapılmalıdır. Bulunduğu yerde diğer çiçeklerle temasta bulunursa üzerinde lekeler oluşabilir.

Orkide Nasıl Yetiştirilir?

Orkideler son derece değerli ve güzel bir çiçek olmasına rağmen bakımı oldukça kolaydır. Evde, kendi imkanlarınızla bile yetiştirebileceğiniz orkidelerin bakımı ve sulaması hakkında bazı bilgileri sizlerle paylaştık.Orkidenin Bakımı;

  • Yılın belirli zamanlarında çürümüş, solmuş veya sararmış yaprakları budanmalıdır.
  • Doğrudan güneş ışığı görmesi şart olmayan bu bitki diğer ışık kaynaklarından yararlanabilir.
  • Hava akımından kolay etkilenirler ve bu nedenle orkideyi korumak için önlemler alınmalıdır.
  • Her bitkide olduğu gibi yılda en bir kez vitamin ve mineral takviyesi yapılmalıdır.
  • Saksı değişimi mayıs ayının sonuna doğru yapılmalıdır.
  • Orkideler herhangi bir cisimle temas kurmamalıdır. Temas halinde lekelenmeler olabilir.
  • Orkideyi yetiştirmek için en önemli kural kış aylarında bile oda sıcaklığında tutulması gerekmektedir.
  • Orkideler düzenli olarak gübrelenmekten hoşlanır. Orkideler için yapılmış hazır gübreler kullanabilirsiniz.
  • Yazın haftada bir kez, kış aylarında ise ayda bir kez gübreleme yapmak yeterlidir.

Orkidenin Sulanması;

  • Kış aylarında bitkiye verilen su musluktan aldığımız soğuk su yerine oda sıcaklığındaki bir su olmalıdır.
  • Yine kış aylarında bitki aşırı soğuktan korunmak için az sulanmalıdır.
  • Yaz aylarında ise bitkinin su ihtiyacı artacağından daha sık sulanmalıdır.
  • Bitkinin sulanmasında istikrar önemlidir. Kullanılan kap her sulamada aynı ölçüde, sulamalar aynı günde ve aynı miktarda yapılmalıdır.
  • Sulama sıklığı ortamın nemine, saksı harcının yapısına, saksı türüne ve büyüklüğüne göre değişir.
  • Orkideler iki sulama arasında kurumayı tercih ederler.
  • Yavru orkideler, etli, köklü ve yaprakları ince olanlar sürekli nemli kalmayı severler.

Orkide bitkisini çoğaltmak da bakımı kadar zahmetsiz ve kolaydır. Çoğalma bitkinin köklerini ayırma yöntemiyle olur. Bitkinin kökünden çıkarak üst kısımlara uzanan ince kısımlar yeni bir bitkiyi oluşturur.Mine Çiçeği Nedir? Çeşitleri ve Özellikleri Nelerdir?Bu kısımları alarak yeni bir saksıya dikebilirsiniz. Eğer orkidenizde kahverengi benekler çıkmaya başlamışsa çiçeğiniz hastalanmış demektir. Sağlıklı olan yerlerine ulaşmaması için makas yardımıyla hasta olan yerleri diğerlerinden ayırabilirsiniz.

Kaynak: Bilgihanem.com

YerliWiki