Güney Kore

Güney Kore

Güney Kore, 1950’de başlayan ve Soğuk Savaş döneminin en önemli askeri çatışmalarından olan Kore Savaşı’ndan sonra gösterdiği ekonomik performans ile dünyanın en büyük ekonomileri arasına girmeyi başardı. Ülke, ekonomik gelişimiyle dünya çapında hatırı sayılır büyük markalar ve şirketler çıkardı.

Künya

Nüfus: 50 milyon 924 bin 172 (2016)

Etnik yapı: Yüzde 96 Koreli, yüzde 4 diğer

Yüzölçümü: 99 bin 700 kilometrekare

Dil: Korece

Din: Yüzde 27,6 Hristiyan, yüzde 15,5 Budist, yüzde 56,9’u herhangi bir dine mensup değil

Para Birimi: Güney Kore Wonu

Genel Bilgiler

2018 Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapacak Güney Kore, son yıllarda Kuzey Kore’nin füze denemeleri üzerine iki ülke arasında yaşanan gerginlikle gündeme geliyor.

Kuzeyde Kuzey Kore ile komşu olan Güney Kore’nin, Japon Denizi ve Sarı Deniz’e kıyısı bulunuyor. Ülkede yazlar yağışlı ve ılıman, kışlar soğuk geçiyor.

Güney Kore’de nüfusun büyük bölümünü Koreliler oluşturuyor ve en yaygın kullanılan dil Korece. Okullarda İngilizce öğretimine de ağırlık veriliyor.

Ekonomi

Dünyanın 13.büyük ekonomisi Güney Kore’nin gayri safi yurt içi hasılası 2016 tahminlerine göre 1,9 trilyon dolar. Ülkede kişi başı milli gelir 37 bin 900 dolar civarında. 2016’da büyüme oranı yüzde 2,8’i bulan Güney Kore’nin ihracatı 511,8, ithalatı 391,3 milyar dolar oldu. Ülkede işsizlik oranı yüzde 3,7 civarında.

Son 40 yılda Samsung ve Hyundai gibi markalar çıkaran Güney Kore, dünyanın önemli otomobil ve elektronik eşya ihracatçılarından biri konumunda.

Siyasi Durum

1905’teki Rus-Japon savaşı sonrasında Japon işgalinde kalan Kore Yarımadası, 1945 yılında bağımsızlığını kazandı. 2. Dünya Savaşı’nın ardından Kore yarımadasının güneyinde demokrasiyi temel alan Kore Cumhuriyeti, kuzeyinde komünizmle yönetilen Kuzey Kore kuruldu.

1948 yılında Yi Seungman’ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle ülkede 1. cumhuriyet dönemi başladı. ‎‎1950-1953 yıllarındaki Kore Savaşı’nda ABD ve BM kuvvetleri Güney’in yanında yer alırken, Çin ve Sovyetler Birliği Kuzey’i savundu. Savaş 1953’te iki ülke arasında herhangi bir barış anlaşması olmaksızın askerden arındırılmış bölgenin kurulmasıyla sona erdi.

Savaş sonrası, Güney Kore’de başkanlık sistemine dayalı rejime geçildi. Park Chung-hee, iktidarı 1961’de darbeyle ele geçirdi ve öldürüldüğü 1979’a kadar yönetimi elinde tuttu. Bu süreçte ülkede büyük ekonomik ilerleme kaydedildi.
1993’e kadar çeşitli sıkıyönetimlere sahne olan ve asker kökenli idareciler tarafından yönetilen Güney Kore’de, 1993’te Kim Young-sam, yeni demokrasinin seçimle başa gelen ilk sivil devlet başkanı oldu.

Kore Cumhuriyeti’nin iç siyasi yapısı, önemli ölçüde kişiselleşmiş ve merkezileşmiş liderliğe dayanıyor. Ülkede başkanlık sistemi uygulanıyor, devlet başkanı 5 yıllık dönem için halk tarafından seçiliyor. Genel seçimler 4 yılda bir yapılıyor. Yasama organı Kore Ulusal Meclisi, 300 üyeden oluşuyor.

2016’da seçimle iktidara gelen eski Devlet Başkanı Park Geun-hye’nin, hakkındaki siyasi nüfuz skandalının ardından görevden azledilmesi, devlet başkanı seçiminin planlanan tarihten aylar önce yapılmasını gerektirdi.

Güney Kore parlamentosu, 9 Aralık 2016’da Park hakkında soruşturma açılmasına karar verdi ve Park’ın yetkileri geçici olarak Başbakan Hwang Kyo-ahn’a devredildi. Anayasa Mahkemesi’nin 8 yargıçtan oluşan heyeti, 10 Mart’ta Park’ın devlet başkanlığı görevinden azledilmesine oy birliğiyle karar verdi. Seul Merkez Bölge Mahkemesi, 30 Mart’ta rüşvet, görevi kötüye kullanma, baskı ve hükümet sırlarının sızdırılmasıyla suçlanan Park hakkında tutuklama emri çıkardı.

Park, ülke tarihinde azledilen ilk devlet başkanı oldu.

Ülkede 9 Mayıs’ta yapılan seçimlerde Demokrat Parti adayı Moon Jae-in yeni Devlet Başkanı oldu.


2. KISIM

Kardeş Ülke Güney Kore

II. Dünya Savaşı’ndan sonra, Kore yarımadası, Kuzeyin Komünist hakimiyetine girmesi diğer taraftan Güneyin Batıya dönük politika izlemesi ve birçok şeyi batılılarla paylaşmasından, Kuzey ve Güney Kore olmak üzere ikiye parçalandı. Demokratik Kore Halk Cumhuriyeti 1948 yılında otoriter ve sosyalist bir hükümet olarak kurulmuştu.1994 yılında Kuzey Kore’nin ilk lideri olan I. Kim Jong’un ölümünden sonra, ülkeyi oğlu II. Kim Yong yönetmekte. Kuzey, uluslar arası yardımlara halkını beslemek ve yakıt

Güney Kore

Güney Kore Asya’nın doğusunda Kore Yarımadasının 38° enleminin güneyinde kalan bir devlet. Kuzeyinde Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, batısında Sarıdeniz, doğusunda Japon Denizi, güneyinde Doğu Çin Denizi bulunur.

Tarihi

Kore tarihi M.Ö. 3000 yılına kadar uzanır. Çin’in eline geçtikten sonra, Budizm ve Çinlilerin etkisinde kaldı. Daha sonraları 7. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar değişik hanedanların idaresi altında bağımsız olarak yaşadı. 1910 yılında Japonlar Kore’yi işgal ederek koloni haline getirdiler. Bu durum, 1945 yılına kadar sürdü. İkinci Dünya Harbinde Japonya’nın yenilmesinden sonra Güney Kore’yi ABD, Kuzey Kore’yi de Rusya işgal etti. Böylelikle kuzeyde komünist rejim, güneyde demokratik rejim kurulmuş oldu.

25 Haziran 1950’de Rus subaylarının kumandasındaki Kuzey Kore birlikleri, yarımadanın tamamına komünizmi kabul ettirmek için Güney Kore’ye saldırıp istila etti. Bunun üzerine BM., Güney Kore’nin kurtarılmasına karar verdi. Bölgeye BM askerleri gönderildi. Bu orduya Türkiye, bir tugayla katıldı. İşgalci komünist birliklerin Güney Kore’den çıkarılması için Mehmetçik büyük başarı gösterdi. Mehmetçiğin zaferi bütün dünyaya yayılarak takdir topladı. Yapılan görüşmeler neticesinde 27 Temmuz 1953’te ateşkes imzalandı. 38. Paralel Güney Kore ile Kuzey Kore arasında sınır kabul edildi. Savaş sonrası, Başkanlık sistemine dayalı demokratik rejime geçildi. Kuzey Kore ile birleşme devamlı gündemde olup, yakın bir zamanda tek devlet haline gelmeleri ümit edilmektedir.

Fiziki Yapı

Güney Kore’nin güney ve batı kıyıları çok girintili ve çıkıntılıdır. Birçok yarımada ve küçük adalarla çevrilmiştir. Bu kısımlarda, Pusan ve İnchon en önemli limanlarındandır. Doğu bölümü dağlık olmasına rağmen, batı bölümü geniş alanlar, ovalar ve tepelerle kaplıdır. Doğu bölümünde tabii limanlar da yoktur. Genellikle dağlıktır. Fakat dağlar yüksek değildir. En yüksek dağı, 1915 m ile Chiri San Dağıdır. Önemli nehirleri arasında Naktong, Han ve İnchon ırmakları sayılabilir.

İklimi

Kore’nin iklimi, kışın karalardan esen soğuk rüzgarların, yazın Pasifik’ten esen sıcak ve nemli muson rüzgarlarının etkisindedir. Ülkenin yüzey şekilleri iklimi etkiler. Muson rüzgarları sayesinde bitki örtüsü arasında tropikal bitkiler de yer alır. Yıllık yağış ortalaması 1270 mm’dir. Güneyde Eylül ayında sık sık tayfunlar görülür. Ülkede en düşük sıcaklık ortalaması 3°C, en yüksek sıcaklık ise 24°C’dir.

Doğal Kaynaklar

Eskiden ormanlarla kaplı olan ülkede denetimsiz kesim, yangın ve hastalık yüzünden ormanlar kalmamıştır. Fakat dağınık çam ve bambu ağaçları vardır.

Maden bakımından zengin sayılmaz. Fakat tungsten üretiminde önde gelen ülkelerdendir. Ayrıca kömür, demir, fluorin, grafit, altın, bakır ve kurşun az miktarda çıkarılır.

Nüfus ve Sosyal Hayat

Kore nüfusu, 23,113,0193 (48. sıradah)dur. Halkın % 32’si şehirlerde yaşar. En büyük şehir, başşehir Seul’dür. Kore, Çin ile Japonya arasında bir köprü olmasına rağmen, kendilerine has bir kültür geliştirmiştir. Köylerde yaşayan Koreliler, yüzyıllar önceki gibi giyinir ve yaşarlar. Şehirlerde yaşayanlar ise batı dünyasının etkisindedirler.

Halkın büyük kesimi Konfüçyanizm ve Budizm inancındadırlar. % 10 kadar Hıristiyan vardır. Kore Türk tugayının tanıttığı İslamiyet, her geçen gün yayılmaktadır. Halkın kullandığı ve resmi dili Korecedir.

Eğitimi: Eğitim 6-12 yaş arasında mecburi ve ücretsizdir. Ülkede okur-yazar oranı % 92’dir. Güney Kore’de 72 üniversite ile 82 yüksek okul vardır.

Siyasi Hayat

1972 Anayasasıyla yürütme görevi, Ulusal Konferans tarafından 6 yıl için seçilen Devlet Başkanına verilmiştir. Kanun yapma görevini üzerine alan Millet Meclisinin 276 üyesi vardır. Meclis üyeleri 4 yıl için halk tarafından seçilirler. Başkanın meclisi feshetmek yetkisi vardır.

Ekonomi

Ülke ekonomisinin temeli tarıma dayanır. Bunun yanında balıkçılık ve çıkarılan tungsten madeni sanayi ve ekonomide önemli yer tutar.

Tarım: Kore Yarımadasının verimli toprakları, Güney Kore sınırları içinde kalmıştır. Halkın başlıca besin maddesi olduğundan, pirinç ekimi önemli yer tutar. Pirinç üretimi, 7 milyon tonun üzerindedir. Ülkede pirinçten başka buğday, arpa, patates, soya fasulyesi, tütün ve şekerkamışı yetiştirilir.

Balıkçılık: Ülkenin önemli gelir kaynaklarından birisi de balıkçılıktır. Ülke topraklarının üç tarafı denizle çevrili olduğu ve açık deniz balıkçılığı yaptığı için, ihraç edilecek kadar balık avlanır.

Sanayi: Yarımadanın ikiye bölünmesinden sonra Güney Kore dışarıdan sağladığı kredilerle sanayisini hızla geliştirmiş ve çeşitli sanayi ürünleri ihraç edecek duruma gelmiştir. Dokuma, kağıt, kontrplak, elektrik ve elektronik aletler yapımı ileri düzeydedir. Ayrıca plastik maddeler, boya, gübre, çimento, cam fabrikaları ve araba fabrikaları vardır. Motor sanayii de kurulmuştur.

Ticaret: Güney Kore dışarıya, dokuma, kontraplak, elektronik aletler, kara taşıtları, elektrik gereçleri, tungsten, balık ve balık ürünleri ihraç eder. En çok giyim eşyası satan ülkeler arasındadır. Dışarıdan ise makina ve tahıl alır. Güney Kore’nin ticaret yaptığı ülkelerin başında ABD, Japonya ve Hong Kong gelir. Yıllık ihracat tutarı 20 milyar dolar civarındadır.

Ulaşım: Ülkeden kara ulaşımı, karayolları ve demiryolları ile sağlanmaktadır. Demiryollarının uzunluğu 6340 km, karayollarının uzunluğu ise 54.689 km’dir. Bu yolların % 57’si asfalt kaplanmıştır.

Yarımada ülkesi olduğu için denizcilik gelişmiştir. Önemli limanları Psan ve İnchon limanlarıdır. Hava ulaşımı Güney Kore Hava Yolları ile sağlanmaktadır. 

Güney Kore

Türkçe Güney Kore kelimelerinin İngilizce karşılığı.
1. South Korea. 2. South Korean, of South Korea. 

YerliWiki